Trong môi trường lao động hiện nay, bằng đại học không chỉ là minh chứng cho năng lực học thuật mà còn là điều kiện bắt buộc tại nhiều cơ quan nhà nước, doanh nghiệp lớn và tập đoàn quốc tế khi xét nâng lương, bổ nhiệm hay tuyển dụng vào các vị trí chuyên môn. Với ngành Công nghệ thông tin, thực tế này càng rõ nét hơn khi nhiều người đang làm việc trong lĩnh vực IT ở các vị trí kỹ thuật nhưng chưa có bằng đại học, hoặc muốn chính thức hóa kiến thức đã tích lũy qua nhiều năm làm nghề bằng một tấm bằng được công nhận.
Hình thức đại học từ xa trực tuyến ra đời để giải quyết đúng bài toán này, cho phép người đi làm hoàn thành chương trình cử nhân mà không cần bỏ việc hay thay đổi lịch sinh hoạt quá nhiều. Tuy nhiên, học từ xa khi đang đi làm đòi hỏi sự chuẩn bị và quản lý khác với người học toàn thời gian. Bài viết dưới đây chia sẻ những thông tin thực tế nhất dành riêng cho nhóm đối tượng này.
Tại sao người đi làm nên cân nhắc học đại học CNTT từ xa?
Với người đang làm việc trong lĩnh vực IT, việc bổ sung bằng đại học chuyên ngành mang lại một số lợi thế cụ thể trong thực tế nghề nghiệp. Trước hết, bằng cấp là điều kiện bắt buộc để xét lương, nâng ngạch tại nhiều cơ quan và doanh nghiệp, đặc biệt trong khu vực nhà nước nơi các quy định về trình độ được áp dụng chặt chẽ. Tiếp theo, khi ứng tuyển vị trí mới hoặc thăng tiến lên vai trò quản lý dự án hay trưởng nhóm kỹ thuật, bằng đại học thường là yêu cầu tối thiểu mà nhà tuyển dụng đặt ra, dù ứng viên có kinh nghiệm thực tế dày dặn đến đâu.
Với người chưa làm trong lĩnh vực IT nhưng muốn chuyển sang, bằng cử nhân CNTT là nền tảng lý thuyết có hệ thống giúp việc chuyển hướng trở nên vững chắc hơn, thay vì chỉ học mang tính bề mặt qua các khóa học ngắn hạn. Và hình thức từ xa cho phép thực hiện tất cả điều này mà không cần gián đoạn nguồn thu nhập trong suốt quá trình học.
Người đi làm ngành nào phù hợp nhất để học CNTT từ xa?
Không phải ai cũng xuất phát từ cùng một nền tảng khi quyết định học CNTT từ xa. Dưới đây là các nhóm phổ biến nhất trong thực tế:
- Người đang làm lập trình viên, kỹ thuật viên IT hoặc hỗ trợ kỹ thuật nhưng chưa có bằng đại học và cần bổ sung bằng cấp để đáp ứng yêu cầu công việc hoặc xét tuyển
- Người làm trong lĩnh vực kinh doanh, kế toán, marketing muốn chuyển sang IT hoặc bổ sung kiến thức công nghệ để đảm nhận các vị trí giao thoa giữa kỹ thuật và kinh doanh
- Người đã tốt nghiệp cao đẳng CNTT đang đi làm và muốn liên thông lên đại học để mở rộng cơ hội thăng tiến
- Người đã có bằng đại học ngành khác muốn học thêm văn bằng 2 CNTT để chuyển hướng hoặc mở rộng chuyên môn
Làm thế nào để cân bằng giữa công việc và việc học?
Đây là thách thức lớn nhất mà người đi làm gặp phải khi theo học đại học từ xa, và cũng là yếu tố quyết định liệu họ có hoàn thành được chương trình hay không. Thực tế cho thấy nhiều người bắt đầu với tinh thần cao nhưng dần bỏ dở vì không xây dựng được thói quen học tập bền vững song song với công việc.
Điều đầu tiên và quan trọng nhất là xác định rõ mục tiêu học tập ngay từ đầu, vì mục tiêu rõ ràng là động lực duy trì việc học trong những giai đoạn áp lực công việc tăng cao. Tiếp theo là lập lịch học cố định mỗi tuần, dù chỉ một đến hai tiếng mỗi ngày, và coi đó là cam kết không thể bỏ qua như một cuộc họp quan trọng. Những người học từ xa thành công thường không học theo kiểu dồn vào cuối kỳ mà duy trì tiến độ đều đặn từ đầu học kỳ.
Ngoài ra, tận dụng những khoảng thời gian nhỏ trong ngày như giờ nghỉ trưa, trên xe buýt hoặc trước khi ngủ cũng là cách nhiều người đi làm duy trì tiến độ học hiệu quả, đặc biệt khi chương trình được thiết kế theo mô hình Micro-Learning với các điểm kiến thức nhỏ có thể hoàn thành trong thời gian ngắn.
Cần chuẩn bị gì trước khi bắt đầu?
Trước khi nộp hồ sơ và bắt đầu học, người đi làm cần chuẩn bị một số yếu tố thực tế để tránh những gián đoạn không cần thiết trong quá trình học:
- Thiết bị học tập: máy tính cá nhân hoặc laptop đủ cấu hình để cài đặt các phần mềm lập trình, đây là yêu cầu quan trọng hơn so với nhiều ngành khác
- Kết nối internet ổn định để xem bài giảng video và tham gia các hoạt động học tập trực tuyến
- Không gian học tập riêng tư và yên tĩnh, đặc biệt cần thiết trong các buổi thi trực tuyến có giám sát camera
- Sắp xếp với gia đình hoặc người thân về lịch học để đảm bảo không bị gián đoạn trong các khoảng thời gian học cố định
- Hồ sơ đăng ký theo đúng trình độ đầu vào của bản thân, bao gồm bằng tốt nghiệp và bảng điểm của bậc học đã hoàn thành
Những khó khăn thực tế và cách vượt qua
Người đi làm học CNTT từ xa thường gặp phải một số thách thức đặc thù mà nếu nhận ra sớm sẽ dễ tìm ra giải pháp hơn. Áp lực từ công việc tăng đột ngột vào một số thời điểm trong năm như cuối quý, cuối năm hay khi có dự án lớn rất dễ khiến việc học bị trì hoãn liên tục và tích lũy thành khoảng cách ngày càng lớn với tiến độ. Cách vượt qua hiệu quả nhất là điều chỉnh số tín chỉ đăng ký mỗi kỳ cho phù hợp với thực tế công việc, những kỳ bận thì học ít lại, những kỳ ổn định thì đẩy nhanh hơn, thay vì cố duy trì tốc độ cố định bất kể hoàn cảnh.
Một khó khăn khác là cảm giác học một mình và thiếu sự kết nối với bạn học, điều này có thể ảnh hưởng đến động lực dài hạn. Tham gia các nhóm học tập online, diễn đàn thảo luận của trường hoặc các cộng đồng IT trực tuyến là cách nhiều người đi làm duy trì được sự kết nối và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình học.
Chương trình đào tạo cử nhân CNTT từ xa tại Trường Đại học Hùng Vương TP. HCM
Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh (DHV) triển khai chương trình đào tạo cử nhân Công nghệ thông tin theo hình thức từ xa trực tuyến, được thiết kế phù hợp với người đang đi làm. Chương trình học 100% trực tuyến, không gián đoạn công việc, với thời gian hoàn thành từ 2 năm tùy đối tượng đầu vào và khung chương trình xây dựng riêng cho từng nhóm giúp tối ưu thời gian học.
Công nghệ Micro-Learning chia nhỏ kiến thức thành từng điểm học cụ thể kết hợp lý thuyết, thảo luận và luyện tập, cho phép người đi làm học hiệu quả ngay trong những khoảng thời gian ngắn mà không cần dành ra các khối thời gian dài liên tục. Nội dung đào tạo kết hợp kiến thức chuyên ngành CNTT với kỹ năng theo khung năng lực số, ứng dụng được ngay vào thực tiễn công việc trong quá trình học. Đội ngũ quản lý học tập đồng hành chủ động, theo dõi tiến độ và hỗ trợ kịp thời để người học không bị bỏ lại phía sau, điều đặc biệt có ý nghĩa với người vừa đi làm vừa học. Bằng cử nhân tốt nghiệp được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận đầy đủ.
Kết luận
Học đại học từ xa ngành CNTT khi đang đi làm là lựa chọn thực tế và khả thi với người có sự chuẩn bị tốt và kỷ luật bản thân đủ cao. Thách thức lớn nhất không phải là nội dung học mà là khả năng duy trì tiến độ học đều đặn song song với công việc trong suốt một đến vài năm. Xác định rõ mục tiêu, lập kế hoạch học tập cụ thể và chọn đúng cơ sở đào tạo có hệ thống hỗ trợ người học tốt là ba yếu tố then chốt quyết định sự thành công của hành trình này.