Chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến cách thức vận hành của hầu hết các doanh nghiệp, từ quy trình sản xuất, quản lý nhân sự cho đến hoạt động kinh doanh và chăm sóc khách hàng. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với cử nhân Quản trị kinh doanh cũng thay đổi đáng kể so với trước đây. Không chỉ dừng lại ở kiến thức quản trị truyền thống, sinh viên ngành này cần chủ động trang bị thêm những kỹ năng và tư duy mới để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động trong thời đại số.
Chuyển đổi số đang thay đổi ngành quản trị kinh doanh như thế nào
Trước đây, hoạt động quản trị doanh nghiệp phần lớn dựa vào kinh nghiệm và cảm quan của người quản lý. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ đã khiến các quyết định kinh doanh ngày càng dựa nhiều vào dữ liệu thực tế. Nhiều mô hình kinh doanh mới xuất hiện dựa trên nền tảng số, từ thương mại điện tử cho đến các ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực dịch vụ, đòi hỏi nhà quản trị phải hiểu được cách vận hành của những mô hình này thay vì chỉ áp dụng tư duy quản lý truyền thống.
Sự thay đổi này cũng kéo theo khoảng cách kỹ năng giữa chương trình đào tạo đại học và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Không ít cử nhân Quản trị kinh doanh khi mới ra trường gặp khó khăn khi tham gia vào các quyết định liên quan đến dữ liệu hoặc phối hợp với bộ phận công nghệ, khiến nhiều doanh nghiệp phải mất thời gian đào tạo lại trước khi giao phó những công việc quan trọng. Điều này cho thấy việc chuẩn bị kỹ năng số ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là yêu cầu cấp thiết chứ không còn là lựa chọn mang tính tùy chọn.
Kỹ năng phân tích dữ liệu và tư duy dựa trên số liệu
Trong số các kỹ năng cần thiết cho kỷ nguyên chuyển đổi số, khả năng phân tích dữ liệu được xem là năng lực cốt lõi mà sinh viên Quản trị kinh doanh cần ưu tiên trang bị. Phần lớn doanh nghiệp hiện nay đánh giá các kỹ năng liên quan đến phân tích dữ liệu và tư duy dựa trên dữ liệu thuộc nhóm năng lực quan trọng hàng đầu đối với lực lượng lao động trong giai đoạn tới. Điều này đồng nghĩa với việc công việc của một nhà quản trị không còn chỉ dừng lại ở việc đọc báo cáo tổng hợp, mà cần có khả năng tự phân tích số liệu để đưa ra nhận định và đề xuất phù hợp.
Bên cạnh việc hiểu các chỉ số kinh doanh cơ bản, sinh viên cũng nên làm quen với các công cụ trực quan hóa dữ liệu và phần mềm hỗ trợ phân tích, giúp việc xử lý thông tin trở nên trực quan và hiệu quả hơn. Khả năng này không chỉ hữu ích cho vị trí liên quan trực tiếp đến phân tích kinh doanh, mà còn cần thiết ở hầu hết các bộ phận khác như marketing, tài chính hoặc vận hành, vì việc ra quyết định dựa trên dữ liệu đang dần trở thành tiêu chuẩn chung trong môi trường doanh nghiệp hiện đại.
Kỹ năng công nghệ và khả năng làm việc với công cụ số
Song song với năng lực phân tích dữ liệu, sinh viên Quản trị kinh doanh cũng cần làm quen với những công cụ công nghệ đang được ứng dụng phổ biến trong hoạt động kinh doanh, chẳng hạn hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp, các nền tảng quản lý quan hệ khách hàng hoặc công cụ hỗ trợ vận hành chuỗi cung ứng. Việc hiểu được nguyên lý hoạt động và cách ứng dụng những công cụ này giúp sinh viên rút ngắn thời gian thích nghi khi bước vào môi trường làm việc thực tế.
Ngoài ra, sự phát triển của các mô hình kinh doanh số như thương mại điện tử hay nền tảng công nghệ trung gian cũng mở ra nhiều vị trí công việc mới liên quan đến quản trị dữ liệu khách hàng, quản trị thương mại điện tử hoặc phân tích hành vi người dùng. Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng cao, đòi hỏi sinh viên phải chủ động tìm hiểu và cập nhật kiến thức công nghệ thay vì chỉ trông chờ vào nội dung được giảng dạy trong chương trình chính khóa.
Kỹ năng thích ứng và ra quyết định trong môi trường biến động
Bên cạnh kỹ năng chuyên môn về dữ liệu và công nghệ, khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi cũng là yếu tố quan trọng không kém trong bối cảnh chuyển đổi số. Thị trường kinh doanh hiện nay biến động liên tục, đòi hỏi nhà quản trị phải có khả năng ra quyết định trong điều kiện thông tin chưa đầy đủ hoặc thay đổi nhanh chóng, thay vì chỉ áp dụng những quy trình cố định đã được thiết lập từ trước.
Kỹ năng làm việc trong môi trường đa văn hóa và có tính toàn cầu cũng ngày càng trở nên quan trọng, khi nhiều doanh nghiệp mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế hoặc hợp tác với đối tác nước ngoài. Sinh viên nên chủ động rèn luyện khả năng giao tiếp, đàm phán và làm việc nhóm trong bối cảnh đa dạng về văn hóa, đồng thời duy trì tinh thần học hỏi liên tục để cập nhật những thay đổi trong cách vận hành doanh nghiệp thời đại số.
Cách sinh viên chủ động trang bị năng lực số ngay từ khi còn đi học
Để không rơi vào tình trạng thiếu hụt kỹ năng khi ra trường, sinh viên Quản trị kinh doanh nên chủ động bổ sung kiến thức và kỹ năng số ngay trong quá trình học, thay vì chờ đến khi đi làm mới bắt đầu học hỏi. Việc tham gia các khóa học ngắn hạn về phân tích dữ liệu, công cụ số hoặc marketing số bên cạnh chương trình chính khóa sẽ giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức học thuật và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Bên cạnh việc học kiến thức mới, sinh viên cũng nên tận dụng các dự án học tập, cuộc thi khởi nghiệp hoặc hoạt động thực tập để thực hành ứng dụng công nghệ vào những tình huống kinh doanh cụ thể. Việc trải nghiệm thực tế, dù ở quy mô nhỏ, sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn cách các công cụ số vận hành trong doanh nghiệp, đồng thời rèn luyện khả năng thích ứng nhanh với những thay đổi công nghệ có thể xảy ra trong tương lai.
Định hướng đào tạo bám sát chuyển đổi số tại chương trình Cử nhân từ xa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM
Nhận thức rõ yêu cầu về năng lực số trong bối cảnh hiện nay, chương trình Cử nhân từ xa trực tuyến ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng theo hướng kết hợp kiến thức quản trị nền tảng với kỹ năng thực tiễn dựa trên khung năng lực số, giúp người học có thể ứng dụng ngay kiến thức vào môi trường làm việc mang tính số hóa cao như hiện nay.
Công nghệ học tập theo mô hình Micro Learning, chia nhỏ nội dung thành từng điểm kiến thức cụ thể kết hợp học tập, thảo luận và luyện tập, không chỉ giúp người học tiếp thu kiến thức một cách hệ thống mà còn tạo môi trường để làm quen với cách học tập ứng dụng công nghệ hiện đại, phù hợp đa nền tảng. Đây cũng chính là cách tiếp cận giúp người học rèn luyện tư duy số ngay trong quá trình học, thay vì chỉ tiếp cận khái niệm chuyển đổi số qua lý thuyết đơn thuần.
Với hình thức học online một trăm phần trăm và khung chương trình được thiết kế riêng theo từng đối tượng người học, chương trình tạo điều kiện linh hoạt để người học vừa hoàn thành chương trình đại học, vừa có thời gian tự trang bị thêm các kỹ năng số bổ trợ khác theo nhu cầu cá nhân. Cùng với sự đồng hành của đội ngũ quản lý học tập trong suốt quá trình học, người học được hỗ trợ đảm bảo tiến độ học tập. Sau khi hoàn thành chương trình, người học được cấp bằng Cử nhân được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận, sẵn sàng thích ứng với yêu cầu công việc trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng diễn ra mạnh mẽ.
Kết luận
Chuyển đổi số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sinh viên ngành Quản trị kinh doanh, từ khả năng phân tích dữ liệu, sử dụng công cụ công nghệ cho đến năng lực thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trường. Việc chủ động trang bị những kỹ năng này ngay từ khi còn đi học, kết hợp giữa kiến thức nền tảng và trải nghiệm thực tế, sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào môi trường làm việc hiện đại, nơi công nghệ và dữ liệu ngày càng đóng vai trò trung tâm trong mọi quyết định kinh doanh.