Một trong những câu hỏi thực tế nhất mà người cân nhắc đăng ký học đại học từ xa ngành Công nghệ thông tin thường đặt ra là liệu có cần lên trường không. Câu hỏi này đặc biệt quan trọng với người đang đi làm toàn thời gian, người sống xa cơ sở đào tạo hoặc người có lịch trình không cho phép di chuyển thường xuyên, bởi đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng theo học và duy trì chương trình trong suốt thời gian đào tạo.
Bài viết này giải đáp trực tiếp câu hỏi đó, kèm theo các thông tin chi tiết về hình thức thi cử, quy trình học tập và những điều cần chuẩn bị để học CNTT từ xa thực sự hiệu quả.
Hình thức học tập hàng ngày
Bản chất của hình thức đào tạo từ xa là giảm tối đa yêu cầu có mặt trực tiếp tại cơ sở đào tạo, và đây chính là lý do hình thức này được nhiều người đang đi làm lựa chọn. Toàn bộ quá trình học tập bao gồm xem bài giảng, đọc tài liệu, làm bài tập và tham gia thảo luận đều diễn ra trực tuyến qua hệ thống e-learning, không cần đến trường trong suốt quá trình học bình thường. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa quá trình học và quá trình thi, vì quy định về thi cử phụ thuộc vào từng cơ sở đào tạo và có thể khác nhau giữa các trường, đây là điều bạn cần hỏi rõ trước khi đăng ký.
Với hệ từ xa, người học toàn quyền quyết định học vào buổi sáng sớm trước khi đi làm, vào buổi tối sau giờ làm hay vào cuối tuần, miễn là hoàn thành các bài tập và yêu cầu của từng học phần trong thời hạn quy định. Sự linh hoạt này là lợi thế lớn, nhưng cũng đòi hỏi người học có kỷ luật bản thân tốt để tự duy trì lịch học đều đặn mà không có ai nhắc nhở trực tiếp như ở môi trường học tập trung.
Hình thức kiểm tra và thi cử
Đây là phần mà nhiều người quan tâm nhất, và câu trả lời không hoàn toàn giống nhau giữa các cơ sở đào tạo. Nhìn chung có hai hình thức chính đang được áp dụng hiện nay.
Thi trực tuyến có giám sát
Một số trường tổ chức thi kết thúc học phần hoàn toàn trực tuyến thông qua hệ thống thi online có tích hợp phần mềm giám sát bằng camera hoặc AI, người học thi ngay tại nhà hoặc bất kỳ đâu có máy tính và kết nối internet ổn định mà không cần đến điểm thi. Hình thức này hoàn toàn phù hợp với người học ở xa hoặc có lịch làm việc không thể sắp xếp di chuyển, và đang ngày càng được nhiều cơ sở đào tạo áp dụng rộng rãi hơn nhờ sự phát triển của các công cụ giám sát trực tuyến.
Thi tập trung tại điểm thi
Một số trường, đặc biệt với các môn học đòi hỏi kiểm tra thực chất về kỹ năng kỹ thuật như lập trình, cơ sở dữ liệu hoặc mạng máy tính, vẫn tổ chức thi tập trung tại cơ sở đào tạo hoặc các trạm thi liên kết theo khu vực. Số buổi thi trực tiếp thường rất ít, thường chỉ một đến hai lần mỗi kỳ vào cuối học phần, không tạo áp lực di chuyển thường xuyên như học chính quy. Theo Thông tư 10/2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các kỳ thi kết thúc học phần trong chương trình từ xa phải được tổ chức tập trung tại cơ sở giáo dục đại học hoặc trạm đào tạo từ xa dưới sự giám sát trực tiếp, đây là quy định cơ sở mà nhiều trường áp dụng cho các môn quan trọng, dù xu hướng hiện nay là dịch chuyển dần sang hình thức thi trực tuyến có giám sát cho phần lớn học phần. Vì vậy, trước khi đăng ký, bạn nên hỏi rõ cơ sở đào tạo về hình thức thi cụ thể của từng môn học để biết mình có cần sắp xếp di chuyển hay không, tránh bị bất ngờ sau khi đã nhập học.
Ngành CNTT từ xa có đặc thù gì về thực hành?
Đây là điểm cần lưu ý riêng với ngành Công nghệ thông tin và cũng là lý do hình thức từ xa phù hợp hơn với ngành này so với nhiều ngành đòi hỏi thiết bị chuyên biệt hoặc môi trường thực hành đặc thù. Phần lớn nội dung thực hành trong chương trình CNTT có thể tự thực hiện tại nhà vì người học chỉ cần máy tính cá nhân để cài đặt môi trường lập trình, chạy thử code và làm các bài tập thực hành. Các ngôn ngữ lập trình phổ biến như Python, Java hay JavaScript đều có thể cài đặt và thực hành hoàn toàn trên máy tính cá nhân với các công cụ miễn phí hoặc học thuật, tương tự với phần mềm quản trị cơ sở dữ liệu, công cụ thiết kế hệ thống và các môi trường phát triển tích hợp. Đây là lợi thế thực tế giúp người học CNTT từ xa có thể tự xây dựng môi trường thực hành cá nhân tại nhà mà không phụ thuộc vào phòng lab của trường.
Những điều cần chuẩn bị để học CNTT từ xa hiệu quả
Dù không cần lên trường thường xuyên, người học CNTT từ xa cần chuẩn bị một số điều để đảm bảo quá trình học diễn ra thuận lợi và đạt kết quả tốt. Máy tính cá nhân đủ cấu hình để cài đặt các phần mềm lập trình và phát triển phần mềm là điều kiện kỹ thuật cơ bản, không nhất thiết phải cấu hình cao nhưng cần đủ để chạy các môi trường phát triển thông thường. Kết nối internet ổn định cũng quan trọng không kém, đặc biệt khi xem bài giảng video và tham gia các buổi học trực tuyến nếu có, cũng như trong các buổi thi trực tuyến có giám sát camera.
Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật, không gian làm việc riêng và yên tĩnh là điều kiện thực tế cần chuẩn bị, đặc biệt trong các buổi thi trực tuyến có giám sát bằng camera khi người học cần đảm bảo môi trường không bị gián đoạn. Quan trọng hơn cả những yếu tố vật chất, kỹ năng tự học và quản lý thời gian là yếu tố quyết định hiệu quả học tập trong môi trường không có ai nhắc nhở trực tiếp, người học cần chủ động xây dựng lịch học cá nhân và duy trì đều đặn từ đầu thay vì để dồn vào cuối kỳ.
Chương trình đào tạo cử nhân CNTT từ xa tại Trường Đại học Hùng Vương TP. HCM
Trường Đại học Hùng Vương Thành phố Hồ Chí Minh (DHV) triển khai chương trình đào tạo cử nhân Công nghệ thông tin theo hình thức từ xa trực tuyến với nền tảng học tập hiện đại, phù hợp đa thiết bị, giúp người học tiếp cận nội dung mọi lúc mọi nơi mà không cần đến trường trong quá trình học bình thường. Chương trình học 100% trực tuyến, không gián đoạn công việc hiện tại, với thời gian hoàn thành từ 2 năm tùy đối tượng đầu vào và khung chương trình được xây dựng riêng theo từng nhóm để tối ưu thời gian học tập.
Công nghệ Micro-Learning được ứng dụng để chia nhỏ nội dung kiến thức thành các điểm học cụ thể kết hợp học lý thuyết, thảo luận và luyện tập, giúp người học tiếp thu hiệu quả trong các khoảng thời gian ngắn xen kẽ công việc mà không cần ngồi học liên tục hàng giờ. Nội dung đào tạo kết hợp kiến thức chuyên ngành CNTT với kỹ năng theo khung năng lực số, ứng dụng được ngay vào thực tiễn công việc trong quá trình học. Đội ngũ quản lý học tập đồng hành chủ động trong suốt quá trình, đảm bảo người học hoàn thành đúng tiến độ, và bằng cử nhân tốt nghiệp được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận.
Kết luận
Học đại học từ xa ngành Công nghệ thông tin không đòi hỏi bạn phải lên trường thường xuyên, toàn bộ quá trình học tập hàng ngày diễn ra trực tuyến và tùy theo cơ sở đào tạo, kỳ thi kết thúc học phần có thể được tổ chức trực tuyến hoặc tập trung tại điểm thi với số buổi rất ít trong mỗi kỳ. Với ngành CNTT, lợi thế đặc thù là phần lớn thực hành có thể tự thực hiện tại nhà với máy tính cá nhân, giúp hình thức học từ xa phù hợp hơn với ngành này so với nhiều ngành khác. Điều quan trọng là hỏi rõ cơ sở đào tạo về quy định thi cử cụ thể và chuẩn bị tốt về thiết bị, kết nối và thói quen tự học trước khi bắt đầu để tránh những bất ngờ không cần thiết trong quá trình học.